Aylara Göre Zeytin Bakım Takvimi

AYLARA GÖRE ZEYTİN BAKIM TAKVİMİ

Dr. Mücahit KIVRAK

14 numaralı ders notu

Halk arasında bir deyiş vardır, “Zeytinin dibinde izin olsun, beni yemeğe yüzün olsun.” Bu deyişe göre üreticilerin, bahçelerinin içinde sürekli iş bulması gerekir. Rahmetli dedem derdi ki: “Kahvede oturacağına, git zeytinin dibinde uyu”. Bu sözler neden söylenir? Çünkü siz bahçenize gitmezseniz ağacın hangi gün uyuduğunu, hangi gün uyandığını bilemezsiniz. Zeytin ağacının suya ihtiyacını anlamaz, yabancı otların ne durumda olduğunu bilemez, sorunlarınızı daha baştan çözemezsiniz. Hangi zararlının hangi hastalığın ne zaman ne kadar ne yaptığını bilemez, göremezsiniz. Her gün bahçenize gittiğinizde iş gücünüzü etkin kullanırsınız. Daha çok boş vaktiniz kalır. Bunu şu şekilde düşünebilirsiniz. Serbest gezen kanatlı hayvanlardan aldığınızı düşünün, bunlara ait kümesi bahçeye uygun yere yapabilirsiniz. Birkaç küçükbaş hayvanla beraber bahçeye gider, kümesin kapısını açarsınız. Küçükbaşlar zeytinin alt dallarını koruyarak yabancı otları yer, kanatlılar da böcekleriniz ve yine yabancı otların tohumları ile beslenir. Siz de işlerinizi yapabilirsiniz. Sonra akşam olur eve gidersiniz. Budamanızı kendiniz yapar, çalıyı kendiniz kompost yapabilirsiniz.

Zeytinin yaşam çemberi şubat veya mart ayında başlar. Bu aylarda fizyolojik olarak göz değişimleri meydana gelir. İklim ve beslenme durumu bu aylarda çok önemlidir. Gübreleme ve budama birlikte yapılmalı ve düşünülmelidir. Günümüz teknolojisinde önümüzdeki iki veya üç aylık meteorolojik veriler yayınlanmaktadır. Bu veriler ve beklentiler ile geçen yılın durumu bir arada düşünülerek budama ve gübreleme yapılmalıdır. Havaların ısınması ve cemrelerin düşmesi ile zeytin ağacına su yürümeye başlar. Bu, anlık bir durum değil; bir süreçtir. Hava çok hızlı ısınırsa su hızlı yürür, gözler hızla patlar ve sürgünler uzamaya başlar. Kısa veya uzun olması daha başka sebeplere bağlıdır. Çiçeklenme genellikle mayıs ayı içerisindedir. Bu zamana kadar sürgünler uzar, somaklar büyür ve teşekkül eder. Bu arada mutlaka gübrelemenin ikinci kısmı ve bakır uygulaması yapılmalıdır. Çiçeklenme esnasında hiçbir uygulama yapılmamalıdır.

Haziran ayında meyveler görülmeye başlar. Bu zamanda toprakta su yok ise damlamadan veya diğer sulama yöntemleri ile su verilmesi dökülmeleri azaltacaktır. Temmuz ayında sıcakların artması ile ağaç yaz dinlenmesine geçer. Bu süreyi sıcaklıklar belirler. Dinlenme tamamlandıktan sonra çekirdekler sertleşmeye başlar. Tane büyümeye devam eder. Eylül ayı içerisinde renk değişimleri başlar ve suya ihtiyaç çok artar. Ekim kasım aylarında renk değişimleri ile olgunlaşma tamamlanır. Aralık ayı içerisinde tam olgunlaşma olur ve hava soğuduysa ağaç kış dinlenmesine geçer (şekil 1) (şekil 2). Don tarihleri Ege Bölgesinde iki bayram arasıdır. 29 Ekim ile 23 Nisan arasında güzün erken donları ile baharın son donları olma ihtimali yüksektir. Kışın en soğuk zamanında ağaç zaten dinlenmeye geçmiştir bu nedenle soğuklardan daha az zarar görür. Zeytin ağacı için sürgünler uyandığında 10 °C ve altına düştüğünde zararlanma ihtimali yüksektir.

Şekil 1: Zeytinin Yaşam Çemberi

Şekil 2 incelendiğinde S harfleri kritik sulama zamanlarıdır. Yağış azlığında veya kurak mevsimin uzun olduğu günlerde az da olsa sulama yapmak zeytin ağacına ve meyvesine büyük katkı yapmaktadır. Geceleri çiy yağması da bu zamanlarda beklenir ve yağarsa kısmen yeterli olacaktır.

Şekil 2: Zeytin Ağacının Aylık Gelişmesi

Zeytinin Biyolojik Devri incelendiğinde sürgünlerin iki yıllık gelişmeleri sonucunda meyveler oluşmaktadır. Önce fenolojik aktiflik dönemi sonra dinlenme sonrasında morfolojik aktif dönem başlar ve meyvelerin oluşması ile o sürgünler artık odun dalına dönmektedir.

I.Yıl Vejetatif gelişme

Aktif sürgün büyümesi     F.A                       Aktif sürgün büyümesi              Dinlenme            M.A

Nisan

Mayıs

Haziran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekim

Kasım

Aralık

Ocak

Şubat

Mart

1. Yıl Generatif Gelişme

Çiçek, meyve tutumu     F.A          Meyvenin olgunlaşması                  Hasat

Nisan

Mayıs

Haziran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekim

Kasım

Aralık

Ocak

Şubat

Mart

Şekil 3’te Akdeniz havzasında zeytinin yıllık gelişmesinde sürgünlerin durumu gösterilmiştir.

Şekil 3: Akdeniz Havzasındaki zeytinin yıllık gelişim evresi

Sosyal medyada bu tip görseller çok fazla dolaşmaktadır. Teknik olarak doğru gibi görünse de yine de kontrol etmek gerekiyor. Bunlar sürekli tarım zehiri atılması yönünde yazılmıştır. Zeytin ağacı organik tarım en yatkın ağaçlardan bir tanesidir.

Şekil 4: Sosyal Medyadan İlaçlama Takvimi

Eski takvimleri kontrol etmek gerekir. Eski takvimlerin oluşması yıllar almıştır. Bu nedenler gözlemlerin çok fazla olduğunu unutmamak gerekir. Yılı ikiye bölmüşler. Yaz ve kış olarak ayırmışlardır. Geçmişte insanlar yılı Kasım (ayıran) ve Hızır (bereket) günleri diye ikiye bölmüşler. Takvimde kasım ayının sekinde başlayıp mayısın altısına kadar devam ederdi. Bu döneme kış diğer döneme de yaz denirdi.  Kasım günleri 8 Kasımda başlar 5 Mayısta bitmektedir. Hızır günleri ise 6 Mayısta başlamaktadır. Bugün hala 6 Mayısta Hıdrellezi kutlamaktayız. Eski takvime göre yaz başlangıcıdır. Kara kış ve zemheri yılın en soğuk günleridir. Bugün mevsimleri ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış olarak ayrılmıştır. Baharın ilki veya sonu olmaz. Eylül, ekim, kasım ve aralık aylarını içine alan döneme güz, mart, nisan, mayıs ve haziran aylarını içine alan döneme de bahar denilmelidir.

Rumi takvimden Miladi 13 gün sonra gelir. Miladi ayın 14. olunca Rumi ayın 1. günü olur. Miladi takvime göre Rumi aylar şu şekildedir.

1 – Zemheri 14 Ocak – 13 Şubat

2 – Gücük 14 Şubat – 13 Mart

3 – Mart 14 Mart – 13 Nisan

4 – Abrul 14 Nisan – 13 Mayıs

5 – Mayıs 14 Mayıs – 13 Haziran

6 – Kiraz 14 Haziran – 13 Temmuz

7 – Orak 14 Temmuz - 13 Ağustos

8 – Ağustos 14 Ağustos – 13 Eylül

9 – İlk Güz 14 Eylül – 13 Ekim

10 – Orta Güz 14 Ekim – 13 Kasım

11 – Son Güz 14 Kasım - 13 Aralık

12 – Kara kış 14 Aralık – 13 Ocak

Ayrıca Erbain (40 gün) 22 Aralık – 31 Ocak (zemheri), Hamsin (50 gün) 1 Şubat – 21 Mart  (kışın en soğuk günleri) olarak belirlenmiştir. Bu takvime göre hava genelde tutmaktadır. Akdeniz iklimine göre yetişen zeytin ağacı yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı olarak nitelendiren iklime uyum sağlamıştır.

Cemreler Havaya Gücük ayının 7’si, Miladi 20 Şubat Suya Gücük ayının 14’ü, Miladi 7 Şubat Toprağa Gücük ayının 21’i, Miladi 6 Martta düşmektedir. Kocakarı soğukları berdelacuz, Rumi 4 Mart, Miladi 17 – 18 Martta görülmektedir.  Cemre düşmesiyle ilgili çeşitli söylentiler vardır. Göçebe Araplar kasım ayında birbirine içine üç çadır kurar, dış çadıra büyükbaş hayvanlar, orta çadıra küçükbaş hayvanlarını koyar, iç bölümde de kendileri barınırlarmış. Bu üç çadırın her birinde ayrı ateş yakarak ısınırlar, havalar ısınmaya başlayınca önce dış çadırdaki, biraz daha ısınınca orta çadırdaki, daha da ısınınca kendi barındıkları çadırdaki ateşi söndürür, buna cemre düşmesi derlermiş.

Kış uzadı mı sorun olur ve Cemre neredesin? diye sorarız. Kış olmadı mı sorun olur ve ağaçları strese sokar. Her mevsim sıcaklıkları ve yağışlarının mevsim normallerinde olmasını bekleriz. Hayvanların otladıkları meraların otları mevsim normallerinde geçen yıllarda daha uzun ve çok olur. Bu da merada yayılan hayvanların daha az maliyetli olmasını sağlar. Kışın uzaması nedeni ile Manisa’da yaşayan bir çoban dağda koyunlarını otlatırken, cemre neredesin? Diye seslenmiştir (video 1).

Video 1: Cemre Nerdesin?

Gün dönümü fırtınası, Rumi 8 Mart miladi 21 – 22 Martta olan soğuklara verilen isimdir. Erken gelir geç gelir ancak birkaç günlük soğukları yaşatır. Abrulun beşi soğukları, Rumi 5 Nisan, miladi 18 Nisanda görülen soğuklardır. Bu tip soğuk havalar eğer erken dönem fidelere ve ağaçların tam sürgün büyümesine denk gelirse çiçek dökümü olabilir, ayaz alabilir. Sitte-i Soğukları, Rumi 7 – 12 Nisan, miladi 20 – 25 Nisan arası soğuklardır. Eski takvimlerde her yıl o tarihe denk gelen günler işaretlenerek soğuk denmiştir. Şekil 5’te çiftçi takvimi verilmiştir. Bu takvim Akdeniz iklimi haricinde Anadolu’da genelde tutmaktadır.

Şekil 5: Çiftçi Takvimi

Tarımsal yıl eylül ayında başlar. Ancak aylara göre takvimi size ocak ayından başlayıp aralık ayına kadar olan süre anlatılmıştır. Burada kısaca hangi ay hangi işler bulunmaktadır nerelere dikkat edilmesi gerekiyor, bu hususlara değinilmiştir. Kısaca yazılan bilgilendirmeleri daha ileride başka ders notları içerisinde bulabileceksiniz. Detayları oraya bakarak bilgilenmenizde fayda vardır. Örneğin halkalı leke hastalığından bahsedilecek ancak hastalık başka bir ders notunda ayrıntılı şekilde anlatılmıştır. Aylara mevsim sebzeleri ve meyveleri de eklenmiştir. Bazılarımız hangi ay hangi bitki yetişir bunu bilmiyoruz. Domatesi her ay bulabiliyoruz ancak domatesin hangi ay hasat edilmeye başlandığını öğrenmeniz gerekmektedir. Bunun yanında Türkiye’nin üç tarafında denizi olmasına rağmen, balık tüketimi çok azdır. Balık tüketirsek ete nazaran daha az su ayak izi oluşturmuş oluruz. Et yerine balık tüketmek tatlı su kaynaklarını da korumak anlamına gelmektedir.

OCAK

 

1 - Fidan dikimi (don olmayan ve kışın sert geçmeyeceği yıllar)

Kritik dönemdir, soğuk olursa fidanlar dondan çok etkilenir. Buna göre dikim yapmak gerekir. Fidan dikmeyecek olunursa bahçeyi hazırlamak gerekir. Yağış durumuna göre toprak ıslaklığı az ise toprak işlenebilir. Dikim çukurları açılır ve beklenir.

2 – Kültürel işlemler

Budama

Don geçtiği zaman yapılması daha uygundur. Arazi büyük ve ağaç sayısı çok ise erken başlanabilir. Budama yaralarının yara macunu ile kaplanması pahalı olacaktır. Kaplama bordo bulamacı veya sıvı bakır uygulaması yapılmalıdır.

Gübreleme

Yağışın çok olma ihtimali olduğu yıllarda erken gübre atmak gübrelerin yıkanmasına neden olur. Organik gübrelerden ve ahır gübrelerinden alınarak uygulama yapılabilir.

Ocak başı toprak analizi için numune alma zamanıdır. Toprak numunesi doğru alınmalıdır. Numunelerin sonuçları 15 günde çıkmaktadır.

3 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır. Zararlılar (böcekler) görüldüğü zaman, hastalık gelene karşı tedbir alınarak uygulama yapılır.

Kara Koşnil - Kabuklu bit

Ağacın iç kesimlerine bakarak canlı zararlı var ise müdahale edilmelidir. Hava soğuk ise bu zararlılara zarar verebilir.

Bakır uygulaması, hastalık var ise yılda 4 defa, hasattan sonra her 30 günde bir atılmalıdır. Hastalık yok ise 2 defa hasat sonrası, budama sonrası uygulanır. Bordo Bulamacı veya bakırlı preparatlar (sıvı bakır 24 °C, bordo bulamacı 18 °C) kullanılır. Atılması gereken doz sizin attığınız toplam suya oranla veya 100 lt suya göre, alınan markanın üzerinde bulunan etikette yazmaktadır. 100 lt suya %1,5 yazıyorsa 1.5 kg bakır gerekir. 100 lt suya 500 gr yazıyorsa ve atım ekipmanınız 400 lt su alıyorsa 6 kg bakırı pülverizatöre koyup yapraktan atım yapabilirsiniz. Toplam bahçede kullandığınız su miktarı kadar bakır almanız gerekir.

Antraknoz hastalığı için sıvı kükürt yapraktan ve kışın en soğuk zamanı uygulanır. Bahçenin en soğuk olduğu zamanı bahçe sahibi kendisi bilmeli ve ona göre hazırlığını yapmalıdır.

Bakırlı preparat olarak ruhsatlı ürünleri veya ruhsatsız nano bakırlı bitki besleme ürünlerini tercih edebilirsiniz. Burada esas olan alınan ürünün içerisinde bakır olmasıdır.

8 Ocak – Zemheri Fırtınası

27 Ocak – Kışın en soğuk zamanı

28 Ocak – Ayandon Fırtınası

30 Ocak – Zemherinin (erbain) Sonu

Sofralık Zeytin İşlemede Ocak Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Ocak Ayında Yapılması Gerekenler

Ocak Ayı Sebzeleri

Alabaş, bal kabağı, brokoli, Brüksel lahanası, ıspanak, havuç, karalahana, Karnabahar, kereviz, pırasa, karpuz turpu, lahana, pancar, şalgam, tatlı patates, turp (kırmızı, siyah, beyaz), yer elması,

Ocak Ayı Meyveleri

Ayva, elma, greyfurt, kestane, mandalina, muz, nar, portakal,

Ocak Balıkları

Uskumru, lüfer, palamut, istavrit lezzetini korur. Kefal ve hamsi tam yağlı durumdadır. Çinekop, kofana ve mezgit ise pazarlarda kolayca bulunur. Tekir ve kırlangıç; bolca avlanır. Barbunya, kılıç ve mercan az tutulur.

ŞUBAT

Eskiler şubat ayı için ya iti soludururum (dondururum), ya devenin kuyruğuna çıkarım (yazı getiririm) dermiş. Şubat ayı hava açısından değişkendir. Soğuk günleri de sıcak günleri de olabilir. Sürekli soğuk ya da sıcak geçmez, gece ve gündüz sıcaklık farklılıkları yükselebilir. Atalarımız da; “Şubatın sonundan, martın onundan korkun” demişler. Havaların en aldatıcı olduğu dönemdir. Bu nedenle budama ve gübreleme işleriniz ile toprak işlemeye dikkat etmelisiniz. Şubat ayının en tehlikeli günü 14 Şubat günüdür. Zeytinyağlı kozmetik, sabun, zeytin ve zeytinyağı alınması önerilir.

 

1 – Fidan Dikimi (don tehlikesi geçmiş ise)

Kritik dönemdir, soğuk olursa fidanlar dondan çok etkilenir. Buna göre dikim yapmak gerekir. Fidan dikmeyecek olunursa bahçeyi hazırlamak gerekir. Yağış durumuna göre toprak ıslaklığı az ise toprak işlenebilir. Dikim çukurları açılır ve beklenir.

2 – Kültürel İşlemler

Budama

Budama kalın dallar çıkarılarak başlanmalıdır. Hava don yapacak olursa beklenmelidir.

Gübreleme

Toprak analizine göre mümkünse yarı gübre verilmelidir. Şubat sonunda sürgünler uyanmaya başlarsa toprakta en azından biraz gübre olması sürgünlerin büyümesi açısından önemlidir.

3 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Kara Koşnil, Kabuklu bit, Halkalı Leke görülebilir. Kara koşnil ve kabuklu bit için kontrol etmek gerekir. Halkalı leke için bakırlı preparat kullanılması gerekir. Bakırı koruyucu olarak atmak gerekir.

Bakır uygulaması, hastalık var ise yılda 4 defa, hasattan sonra her 30 günde bir atılmalıdır. Hastalık yok ise 2 defa hasat sonrası, budama sonrası uygulanır. Bordo Bulamacı veya bakırlı preparatlar (sıvı bakır 24 C, bordo bulamacı 18 C) kullanılır. Atılması gereken doz sizin attığınız toplam suya oranla veya 100 lt suya göre, alınan markanın üzerinde bulunan etikette yazmaktadır. 100 lt suya %1,5 yazıyorsa 1.5 kg bakır gerekir. 100 lt suya 500 gr yazıyorsa ve atım ekipmanınız 400 lt su alıyorsa 6 kg bakırı pülvarizatöre koyup yapraktan atım yapabilirsiniz. Toplam bahçede kullandığınız su miktarı kadar bakır almanız gerekir.

Antraknoz hastalığı için sıvı kükürt yapraktan ve kışın en soğuk zamanı uygulanır. Bahçenin en soğuk olduğu zamanı bahçe sahibi kendisi bilmeli ve ona göre hazırlığını yapmalıdır. Sıvı kükürt 14 °C üzerinde olursa zarar verme ihtimali var. Bu nedenle dikkatli atılmalıdır.

Bakırlı preparat olarak ruhsatlı ürünleri veya ruhsatsız nano bakırlı bitki besleme ürünlerini tercih edebilirsiniz. Burada esas olan alınan ürünün içerisinde bakır olmasıdır.

1 Şubat – Hamsin Fırtınası

3 Şubat – Çiftlik Hayvanlarının çiftleşme zamanının başlaması

6 Şubat – Ağaçların dikim zamanı

11 Şubat – Soğukların Artması

16 Şubat – Ağaç dikme zamanı

18 Şubat – Kuşların çiftleşme zamanı

20 Şubat – 1. Cemre havaya

25 Şubat – Zeytin Filizkıran için tuzak dallar hazırlanması

26 Şubat – Don tehlikesi geçti ise Budamaya başlanmalı

27 Şubat – 2. Cemre Suya

28 Şubat – Eve getirilen odunlardan talaş çıkışı varsa odunlar ilaçlanmalı

Sofralık Zeytin İşlemede Şubat Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Şubat Ayında Yapılması Gerekenler

Şubat Sebzeleri

Bal kabağı, brokoli, Brüksel lahanası, Frenk soğanı, ıspanak, havuç, hindiba, karnabahar (akbaş), kereviz, lahana, pancar, pazı, pırasa, turp,

Şubat Meyveleri

Ayva, elma, greyfurt, kestane, mandalina, muz, nar, portakal

Şubat Balıkları

Şubatta başlayan kalkan mevsimi, mayıs ayı sonuna kadar devam eder. Tekir bolca çıkar. Uskumru, lüfer, palamut ise yağını kaybetmeye başlar. Gümüşbalığı ve kefal lezzetle yenir.

MART

1 – Fidan Dikimi

Mart ayında soğukların geçmesini bekledikten sonra hazırladığınız veya hazırlayacağınız dikim çukurlarını (daha detaylı ders notu için zeytin.org.tr sitesini inceleyiniz) kimyasal veya organik gübreler ile karıştırdıktan sonra dikim işlemlerinizi yapabilirsiniz.

2 – Kültürel işlemler

Budama

Budamanın bu ay içerisinde bitirilmesi gerekir. Su yürümesi gerçekleşmiştir. Bakırın atım zamanının geciktirilmemesi gerekir.

Gübreleme

Toprak analizi ve hava durumuna gübreleme programına devam edilmelidir. Toprak sıcak ve su var ise granül gübre verilebilir.

Yabancı Ot Mücadelesi demek yerine yabancı otları yönetmemiz gerekiyor. Biçme, herbisit, tiller ile hafif sürüm ve diğer yöntemler kullanılabilir. Kafeste koyun ile kanatlı grubu hayvanlar yabancı otları yönetmede kullanılabilir (şekil 7).

3 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Bakırlı preparatlardan sıvı bakır kullanmak yerinde olacaktır. Havaların ısınması nedeni ile bakır sürgünlerdeki gözleri yakabilir.

Halkalı leke ve dal kanseri görülebilir.

Pamuklu bit hava sıcak ise görülebilir.

Zeytin güvesinin yaprak nesli görülebilir.

Baharın başlangıcı 21 Marttır. Prof. Dr. Cemal Kurnaz’ın el yazısında da belirttiği gibi hıdrellez gelmeden bahar gelmez (şekil 6).

Şekil 6: Hıdrellez

1 Mart – Bor eksikliğine karşı tedbir alınmalıdır.

5 Mart – Leyleklerin gelme zamanı

Soğukların azalması

3. Cemre toprağa düşüyor

Ağaçlara su yürümesi

9 Mart – Kalem aşısı zamanı

Bağ budama zamanı

10 Mart – Kocakarı soğuklarının başlaması

Asmalara su yürümesi

11 Mart – Ahır gübresinin verilmesi

13 Mart – Zeytin Güvesinin yaprak nesli kontrol edilerek (galeriler %80 boş olacak) ilaçlamaya başlanması

19 Mart – Kocakarı soğuklarının sonu

21 Mart – Gece Gündüz eşitlenmesi ilkbaharın gelmesi (nevruz)

22 Mart – Dünya Su Günü

Mart dokuzu (kar yağabilir)

25 Mart – Çaylak Fırtınası

27 Mart – Çaylakların gelme zamanı

28 Mart – Don tehlikesine karşı tedbirlerin alınması

30 Mart – Ağaçların yeşermesi

31 Mart – Zeytin kurdunun erginine karşı ilaçlama

Mart dokuzunun sonu

Şekil 7: Kafeste Koyunlar

Sofralık Zeytin İşlemede Mart Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Mart Ayında Yapılması Gerekenler

Mart Sebzeleri

Bebe havucu, biberiye, brokoli, ıspanak, havuç, karnabahar, kuşkonmaz, maydanoz, nane, pancar, pırasa, roka, tere, turp,

Mart Meyveleri

Elma, Limon, muz

Mart Balıkları

Kefal, levrek ve kalkanın en lezzetli zamanıdır. Uskumru çiroz olmaya yüz tutmuştur; tavası ve pilakisi yapılabilir. Gümüşbalığı fazlaca çıkmaya başlar. Lüfer ve palamut yağını kaybettiğinden, sadece tava ve pilaki yapılmaya elverişlidir. Kofananın ise ızgarası olur. Tekir lezzetlidir.

NİSAN

1 – Fidan Dikimi

Fidan dikimi için son yıllardaki en önemli aydır. Hava ne sıcak ne de soğuk olduğu için fidan dikilebilir. Don zamanı geçmiştir. Riskli zamanlar olabilir. Tedbir alınması ihtimali vardır. Tedbir ile çok büyük zarar görmeden ağaçlar korunur.

2 – Kültürel İşlemler

Gübreleme

Gübreleme toprak analizine göre devam etmelidir. Toprak nemi var ise granül gübre veya kompost atabilirsiniz. Aksi takdirde sürgünlerin uzaması kısalır. Toprak nemi az ve bahçe büyük ise yaprak gübresi atılabilir. Çiçek öncesi son beslemeyi yaparak çiçeklerin çok açması sağlanmalıdır. Makro ve mikro elementleri içeren kombi gübreler verilmesi uygundur.

Yabancı Ot Yönetimi

Hafif Toprak İşleme yapmak isteyen üreticiler yapabilirler. Toprak işlemesiz tarıma zeytin ağacı çok uygundur. Hiç sürüm yapmadan baharı geçirebilirsiniz.

Havaya bağlı olarak aşılama (göz veya kalem) yapılabilir.

3 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Halkalı Leke ve Dal Kanseri ile ilaçlı mücadele (bakırlı preparatlar) yapılabilir.

Zeytin Güvesinin yaprak nesline karşı ilaçlama yapılabilir.

Pamuklu Bit ile mücadele (somaklara bakılarak) yapılabilir. Arap sabunu ile yapılan karışım zehirsizdir. Büyük arazilerde de uygulanmıştır.

Nisan yağmurları çok önemlidir. Özellikle şimşekli gök gürültülü yağışlarda havanın serbest azotu iner ve gübre yerine geçer (şekil 8).

1 Nisan – Yeşil gübrelerin toprağa gömülme zamanı

2 Nisan – Kır çiçeklerinin açma zamanı

3 Nisan – Toprağın tavına göre hafif toprak işleme

6 Nisan – Dallara su yürümediyse budamaya devam edilebilinir.

7 Nisan – Hafif bünyeli topraklarda ahır gübresi uygulaması

11 Nisan – Leylek Fırtınası

14 Nisan – Gelinciklerin yeşermesi

18 Nisan – Kuğu fırtınası

April beşi (camuz kıran – 5 gün)

22 Nisan – Çaylak fırtınası

28 Nisan – Zeytin güvesi için salkım ve çiçek somaklarının kontrol edilmesi

29 Nisan – Zeytin pamuklu koşnili varsa ilaçlama yapılması

Sofralık Zeytin İşlemede Mart Ayında Yapılması Gerekenler

 

Zeytinyağında Nisan Ayında Yapılması Gerekenler

Nisan sebzeleri

Bakla, biberiye, enginar, havuç, kuşkonmaz, maydanoz, nane, roka, taze kekik, taze soğan, tere

Nisan meyveleri

Çağla, Limon

Nisan Balıkları

Kalkanın en bol zamanıdır. Mercan, levrek, kılıç ve kırlangıç bolca çıkmaya baslar. Bu nedenle diğer aylara göre daha ucuzdurlar. Ancak kılıç çok lezzetli değildir. Gümüşbalığı, kefal, mezgit, tekir ve barbunya çok tutulur. Eşkina bu ayda görülür.

Şekil 8: Yağışa El Açma

Nisan ağlarsa mayıs gülermiş. Bu nedenle nisan yağmurları çok önemlidir. Yer altı su rezervlerimize katkı sağlar. Yer üstü barajlar dolar. Zaman zaman da böceklerin ölmesine neden olur. Yağış güneşle birlikte yağarsa hastalıklar artabilir.

MAYIS

1 – Kültürel İşlemler

Damlamadan gübreleme ve sulama yapılması, havalar kurak gittiyse çiçeklenmeden önce su verilmesi çiçeği teşvik edecektir.

Yabancı ot yönetimi

Hafif toprak işleme

Havaya bağlı olarak aşılama (göz veya kalem) yapılabilir. Aşı zamanı bu aydan sonra zamansız olabilir. Tutmayabilir.

2 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin güvesi ve pamuklu bit ile mücadele edilmesi gerekebilir.

3 – Çiçeklenme başladı ise bu dönemde hiçbir şey yapılmamalıdır.

Zeytin tomurcukların çiçeğe dönüşmesi, rakımlara göre değişkenlik gösterse de, genellikle Mayıs ayı içinde olur. Bu dönem içinde her ağaç üzerinde görülen binlerce çiçekten sadece % 2 kadarının döllenerek meyve bağlaması, yeterli bir meyve hasadı için ölçü olur. Bu ay içinde çekirdek bağlayan meyveciklerin etrafında et dokularının oluşması ve gelişmesi zamana bağlı olarak seyreder. Ancak bu seyir boyunca fizyolojik meyve dökümleri de söz konusudur.

Karadeniz Bölgesi dışında kalan zeytin bahçelerinin su isteklerinin karşılanmasına bu aydan itibaren başlanabilir. Özellikle kış şartlarının kurak seyrettiği bölgelerde, toprak nemi kontrol edilmek kaydıyla ilk su uygulanmalıdır. Geçmiş aylarda yapılan gübreleme işlemlerine rağmen, özellikle yeni sürgünlerde bu ay içinde ortaya çıkması olası gıda noksanlıkları belirtileri dikkatle gözlemlenmelidir. Bu ayın başından itibaren yapılması tavsiye edilen diğer gözlemler; özellikle Kabuklu bitler (Koşniller), Zeytin güvesi, Çiçek sap sokanı, gibi zararlıların çıkışları üzerine olmalı ve gerekli durumlarda ilaçlı mücadele uygulanmalıdır.

2 Mayıs – Hafif sürüm yapılması (önerilmez)

3 Mayıs – Çiçek Fırtınası

6 Mayıs – Hıdrellez

Zeytin dalları kabuk verdiğinde aşı başlanır

7 Mayıs – Zeytin yara koşnili ve kabuklu bit kontrolü

8 Mayıs – Damlamadan gübrenin 2. yarısı verilebilir.

14 Mayıs – Dünya Çiftçi günü (kutlu olsun)

15 Mayıs – Filizkıran fırtınası

18 Mayıs – Güllerin açması

20 Mayıs – Engir Kıran fırtınası (kar yağabilir)

21 Mayıs – Kokulya fırtınası

25 Mayıs – Ülker Fırtınası

29 Mayıs – Yağışlar azaldı ise gövdeye kireç sürülmeye başlanabilinir. Genç ağaçlara kireç sürmemek gerekir.

30 Mayıs – Kabak meltemi

Sofralık zeytin işlemede Mayıs ayında yapılması gerekenler

pH kontrolü

Tuz kontrolü

Koku kontrolü

Tat kontrolü

Yumuşaklık & sertlik kontrolü

Kefeler temizlenecek, azaldı ise fermantasyon tamamlanma aşamasına gelmiştir.

Karıştırma sağlıklı diye en alt orta ve üstten numuneler alınacak.

Fareler hareketlenmeye başlamışlardır, tedbir almakta yarar var.

Depoda nem koku yapar havalandırmaya dikkat etmek gerekir.

Zeytinyağında Mayıs Ayında Yapılması Gerekenler

Posanın alınmış olması gerekir.

Yağını aktarmayanlar aktarmayı ihmal etmemelidir.

Depo ısınmaya başlayacaktır. Zeytinyağlarını serine almanız gerekir.

Fareler hareketlenmeye başlamışlardır, tedbir almakta yarar var.

Depoda nem koku yapar havalandırmaya dikkat etmek gerekir.

Tanklarda azalma oldu ise hava yağı bozar, yağı daha küçük ambalaja almak lazım.

Mayıs sebzeleri

Arpacık soğanı, bakla, Barbunya, bezelye, biberiye, ebegümeci, enginar, kuşkonmaz, madımak, maydanoz, nane, roka, tere, sarımsak, semizotu,

Mayıs meyveleri

Can erik, Çilek, dut

Mayıs Balıkları

Levrek, barbunya, dil balığı, tekir, kılıç ve iskorpit zevkle yenir. Fazlaca çıktığından her gün pazarlarda bulmak mümkündür. Uskumru, torik, palamut, hamsi ve istavrit yağlarını kaybetmişlerdir. Kefal ise lezzetlidir. Deniz kenarlarında balık ekmek yeme ayı da bu ay başlamıştır (şekil 9).

Şekil 9: Ekmek Arası Balık

HAZİRAN

1 – Kültürel İşlemler

Yabancı ot yönetimi

Damlama sulama ile gübreleme ve sulama

Meyve Bağlandı ise yaprak gübresi verilmesi gerekir. kombi olarak adlandırılan makro ve mikroları içeren verilirse çok yerinde olur. Gübrenin iyi alınabilmesi için yapraktan dahi atılsa önce yarım saat sulama sonra yaprak gübresi sonra bir daha 1 saatlik sulama yapılmalıdır.

Ağaç gövdelerine badana yağmur bittiyse yapılabilir. Genç ağaçlarda (şekil 10) yapılması uygun değildir. Ağacı erken yaşlandırır. Yaşlı gövdelerde badana yapılır (şekil 11).

Şekil 10: genç zeytin ağacı

Şekil 11: Yaşlı zeytin ağacı

2 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin Güvesi, Pamuklu bit ve Kara koşnil ile mücadele için ilaçlama yapılabilir.

7 Haziran – Yangına karşı zeytinliklerde tedbir alınmalı

10 Haziran – Ülker doğuşu fırtınası

11 Haziran – Zeytin Koşnili kontrolü ve ilaçlaması

12 Haziran – Toprak Bayramı

Zeytin sineği ve yara koşnili kontrolü

18 Haziran – Zeytin Fidan Tırtılı kontrolü

19 Haziran – Gündönümü Fırtınası

21 Haziran – En uzun günlerin başlaması

23 Haziran – Zeytin güvesi meyve nesline karşı ilaçlama

Yaprak Aşısı zamanı

27 Haziran – Zeytin meyvesinde zeytin kurdu ve gövdede ağaç sarı kurdu kontrolü ve ilaçlaması

28 Haziran – Kızlak fırtınası

30 Haziran – Kanserli dalların ince perde budamasının yara macunu kullanılarak sürülmesi

Sofralık Zeytin İşlemede Haziran Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Haziran Ayında Yapılması Gerekenler

Haziran Sebzeleri

Bakla, barbunya, bezelye, çalı fasulyesi, dereotu, dolmalık biber, domates, enginar, fesleğen, kabak, maydanoz, nane, patlıcan, salatalık, sarımsak, semizotu, sivri biber, taze fasulye, taze patates, tere, üzüm yaprağı, yeşilbiber,

Haziran Meyveleri

Can erik, Çilek, dut, kayısı, kiraz, mürdüm eriği, şeftali, vişne,

Haziran Balıkları

Haziranda balık az tutulur. Dip balıkları, yumurtalarını dökmüş olduklarından dağınık gezerler. Bu nedenle balıkçılık açısından verimsiz bir aydır. Tekir, barbunya, mercan, levrek ve eşkina bulunur; ama pahalıdırlar.

TEMMUZ

1 – Kültürel İşlemler

Yabancı ot yönetimi için en rahat aydır. Otlar kurumuştur. Sürüm yapmadıysanız yabancı otlar gölgesi ile toprağı serin tutacaktır.

Piçlerin temizlenmesi (yara macunu sürülmeli) yapılabilir. Maliyet daha yüksek çıkacaktır. Mart ayında budama ekibi ile daha kolay yapabiliyorsanız o zaman yapılması tavsiye edilir.

Kanserli dalların temizlenmesi (yara macunu sürülmeli) bu ayda yapılmalıdır. En kuru zamanı bu aydır. Mart ayında yapılırsa hava nemi nedeni ile hastalık yayılabilir.

Damlama sulama ile gübreleme ve sulama en fazla iki saat yapılmalıdır.

Ağaç gövdelerine badana yapılabilir (yağmur bittiyse).

Kaolin kili atımı başlayabilir (şekil 12).

Şekil 12: Ağaç yaprağında kaolin kili

2 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin sineği görülmeye başlayabilir. Besin tuzağı hazırlayarak sayım yapılır. Aynı zamanda bu besin tuzağından çok yaparsanız popülasyonu da kontrol altına alabilirsiniz. Zeytin güvesi meyvelere giriş yapabilir. Kara koşnil ile mücadele edilmesi gerekebilir. Hava serin gittiyse görülür. Sıcaklar aniden ve çok şiddetli bastırırsa böcekler harekete geçemeyebilir.

1 Temmuz – İhtiyaç varsa yapraktan potasyum nitrat ve üre verilmelidir.

2 Temmuz – Yaprak Fırtınası

Uluslararası Kooperatifçilik Günü

4 Temmuz – Sam rüzgarlarının başlaması

5 Temmuz – Zeytin fidan tırtılının kontrolü ve ilaçlaması

8 Temmuz – Kanserli dalları kuralına göre ince budama

9 Temmuz – Çark durumu fırtınası

10 Temmuz – Kurak yerlerde badana ve gövdenin toprakla kapatılması

16 Temmuz – Sıcakların artması

26 Temmuz – Üzümlere alaca düşmesi

29 Temmuz – Yaprak Aşısının sonu

29 Temmuz 2024

Yıl bazen erken gelebilir. Hava sıcaklıkları ile güneşli gün sayısı yılın erken gelmesine sebep olabilir. Hatay’da Gemlik çeşidinde bu durum görülmüştür. Gemlik ilçesi ile Hatay arasında yaz aylarında güneşin süresi neredeyse 30 dakika farklıdır. Hatay’da güneş daha fazla görülmektedir. Sıcaklık ile birlikte olgunlaşma erken olmuştur. Bu zamanda fabrikalar kapalı, sofralık zeytin alınmamakta ve bu zeytin hızlı olgunlaştığı için kimyasal ve duyusal sorunları olacaktır. Zeytin meyvesinin olgunlaşması için yaklaşık toplam 4000 - 5000 gün/derece birikimi gerekmektedir.

Şekil 13: Temmuz Ayında Gemlik

Sofralık Zeytin İşlemede Temmuz Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Temmuz Ayında Yapılması Gerekenler

Temmuz sebzeleri

Barbunya, bezelye, çalı fasulyesi, dereotu, dolmalık biber, domates, fesleğen, kabak, maydanoz, mısır, nane, patlıcan, salatalık, sarımsak, semizotu, sivri biber, taze fasulye, tere, yeşilbiber,

Temmuz meyveleri

Ahududu, Karpuz, Kavun, Kayısı, Kiraz, Mürdüm eriği, nektarın, Sarıerik, şeftali, vişne,

Temmuz Balıkları

Mevsimi başlayan sardalya, ekim ortasına kadar lezzetini sürdürür, istavrit ile uskumru kızartmaya ve haşlamaya elverişlidir. Tekir ve barbunya lezzetli, kefal ise lezzetsizdir.

AĞUSTOS

1 – Kültürel İşlemler

Yabancı ot yönetimi otlar kuruduğu için gereksiz olacaktır.

Piçlerin temizlenmesi maliyetinizi arttırabilir. Teknik olarak yapabilirsiniz. Hasat tentelerini yaymak kolaylaşır.

Kanserli dalların temizlenmesi sonrasında mutlaka yara macunu yapılmalıdır.

Sabsoil çekilmesi (4 sene de bir yapılmalıdır) sürüm yapılan bahçelerde gereklidir.

Kuru dip ve tane zeytinde vuruk sayılabilir. Kuru dipler toplanmalıdır. Zeytin sineği yayılmasını önler.

2 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin sineği için kaolin kili atabilirsiniz. Besin tuzağı ile sayım yapabilir veya ağaç sayısı az ise tüm bahçeye uygulama yapabilirsiniz. Zeytin güvesi çekirdekten çıkmaya başlar ve kontrol altına alınması gerekir. Feromon tuzağı ile güveleri çekebilirsiniz. Kara koşnil ile mücadele etmeden kontrol edebilirsiniz.

Fidan tırtılı mücadelesi genç ağaçlarda ve piçlerde zarar yapabilirler. Kaolin kili uygulaması fidan tırtılı için yapabilirsiniz.

Ağustos ayında ağaçların su tüketimi artar. Sulama imkanı olan bahçelerde düzenli olarak sulama yapılması tavsiye edilmektedir.

2 Ağustos – Zeytin fidan tırtılı, Zeytin sineği ve Ağaç sarı kurdunun kontrolü ve ilaçlaması

8 Ağustos – Arıların bal tutması

15 Ağustos – Pestisitlerin son kullanma tarihi kontrolü ve süresi geçmişlerin imhası

Meyvelerin olgunlaşması

26 Ağustos – Mihrican Fırtınası

Yaprakların sararması

28 Ağustos – Leyleklerin göç etmesi

29 Ağustos – Sam rüzgârlarının sonu

Sıcaklıkların azalmaya başlaması

20 Ağustos 2024

Yıl bazen erken gelebilir. Hava sıcaklıkları ile güneşli gün sayısı yılın erken gelmesine sebep olabilir. Kuşadası ilçesi Gemlik zeytin çeşidinde erken kararma görülmüştür. Kasım ayında ancak kararan çeşit iklim değişikliğinin kötü etkileri nedeni ile erken kararma olmuştur.

Şekil 14: Ağustos Ayında Gemlik

Sofralık Zeytin İşlemede Ağustos Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Ağustos Ayında Yapılması Gerekenler

Ağustos Sebzeleri

Bamya, Barbunya, Börülce, dereotu, fesleğen, Dolmalık biber, domates, iç bakla, kabak, kırmızıbiber, mısır, patlıcan, salatalık, sarımsak, taze fasulye, Yeşilbiber,

Ağustos Meyveleri

Böğürtlen, incir, karpuz, kavun, kayısı, kırmızı erik, mürdüm eriği, üzüm, şeftali, vişne

Ağustos Balıkları

Çingene palamutu mevsimi açılır. Boyu uskumru kadar ya da biraz daha iridir. Sardalyanın en lezzetli zamanıdır. Ağustos ayında kılıcın tadına doyum olmaz, izmarit lezzetini bulmuştur. Kefal tavsiye edilmez.

EYLÜL

1 – Kültürel işlemler

Yeşil zeytin hasadı başlayabilir. Havaların sıcak olursa zeytin taneleri salamura suyunun içinde bozulacağı ihtimali vardır. Dikkatli olmak gerekir.

Kanserli dalların temizlenmesi (Nem yok ise yapabilirsiniz. Budama zamanı da yapabilirsiniz tekniğe uygun yapmak iş gücü maliyetidir.)

Kuru dip ve tane zeytinde vuruk sayılabilir. Kuru dipler toplanmalıdır.

2 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin sineği zarar yapmaya başlayacaktır. Taneler yağlamıştır. Kaolin kili atıldıysa hatırlatma (yarı doz) atarak ağaçlarınızı koruyabilirsiniz. Zeytin güvesi ile mücadele etmek de gerekir. Her iki zararlı yüksek sıcaklıklarda hareket etmez.

Fidan tırtılı mücadelesi yapılması gerekir. kaolin kili atıldıysa başka bir işlem yapmanıza gerek yoktur.

Yaz 21 Eylülde bitmektedir. Güz başlamıştır.

Şekil 15: Güle güle Yaz

6 Eylül – Zeytin sineğine dikkat edilmesi

7 Eylül – Bıldırcan Geçimi Fırtınası

Sebzelerin toplanması

8 Eylül – Dip kazan geçilmesinin son günü

Ceviz çırpma zamanı

10 Eylül – Çaylak Fırtınası

Koç ayırma zamanı

11 Eylül – Zeytin fidan tırtılı kontrolü ve ilaçlaması

18 Eylül – Sulamaların kesilmesi

Bağ bozumu zamanı

22 Eylül – Sonbahar başlangıcı

24 Eylül – Zeytinde hasat için hazırlık yabancı ot yönetimi

25 Eylül – Kestane karası fırtınası

28 Eylül – Ağaçların suyunun azalması

Sofralık Zeytin İşlemede Eylül Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Eylül Ayında Yapılması Gerekenler

Eylül sebzeleri

Bamya, Barbunya, Börülce, dereotu, Dolmalık biber, domates, fesleğen, havuç, kabak, Kırmızıbiber, mantar, maydanoz, mısır, nane, patlıcan, salatalık (hıyar), Taze fasulye, tere, Yeşilbiber,

Eylül Meyveleri

Elma, incir, karpuz, kavun, kızılcık, Mürdüm eriği, Şeftali, üzüm,

Eylül Balıkları

Sardalye ve kılıç lezzetlidir. Palamut irileşir, her türlü pişirmeye elverişlidir. Lüfer bu dönem pahalıdır, istavrit ve kırlangıç bolca çıkar.

EKİM

1 – Fidan Dikimi

Kurak mevsim bittiyse başlayabilir. Ancak kurak mevsim devam ediyor ise dikim yapmamalısınız. Kış beklentilerine bakarak ılık geçecek ise dikim yapmalısınız.

2 - Kültürel işlemler

Yeşil zeytin hasadı tam olarak başlayabilir. Özellikle Domat ve Edremit çeşitlerinde kırma ve bütün yeşil zeytin yapacakların başlaması gerekir.

Hasat bitirilmişse toprak tahlili için numune alınabilir. Havanın soğumuş olması gerekir. Hava soğumadı ise beklemek gerekir.

Yeşil ve çiftlik gübrelemesi başlayabilir. Hava sıcak ise erken olur. Beklemek gerekebilir.

Kışlık yabancı otlar belirmeye başlayabilir.

3 – Zirai mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin sineği, zeytin güvesi ile mücadele mutlaka yapılmalıdır.

Hasat bitirilmişse bordo bulamacı (hastalık var ise yılda 4 defa, hastalık yok ise 2 defa hasat sonrası budama sonrası) veya bakırlı preparatlar atılabilir. Hava serinlediyse mutlaka bordo bulamacı atmak gerekir.

2 Ekim – Turnaların Göçü

5 Ekim – Zeytin sineği kontrolü ve hasat gününe göre ilaçlama

9 Ekim – Yaprakların Dökümü Fırtınası

12 Ekim – Meryem Ana fırtınası

15 Ekim – Ağır bünyeli topraklarda ahır gübresi verilmesi

17 Ekim – Kırlangıç fırtınası

20 Ekim – Ağaç dikme zamanı

27 Ekim – Balık fırtınası

28 Ekim – Suların soğumaya başlaması

30 Ekim – Siyah zeytinde hasat başlayabilir (son ilaçlama tarihine dikkat)

Ilıman yerlerde ağaç budama zamanı

Sofralık Zeytin İşlemede Ekim Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Ekim Ayında Yapılması Gerekenler

Ekim ayı sebzeleri: fesleğen, dereotu, havuç, karnabahar, kıvırcık salata, kırmızıturp, lahana, mantar, marul, maydanoz, nane, patlıcan, pırasa, roka, tere, soğan, yeşilbiber, kırmızıbiber, Yer elması,

Ekim ayı meyveleri: armut, elma, hünnap, incir, kestane, kızılcık, mandalina, mürdüm eriği, muz, nar, üzüm

Ekim Balıkları

Geçici balıkların, yazın Karadeniz'de beslenip, Marmara'ya göçe başladıkları dönemdir. Bu nedenle bol miktarda balık çıkar. Uskumru turfanda olarak kendini gösterir. Lüfer tam lezzetini kazanmıştır, istavrit yağlanmıştır. Palamut bolca çıkar. Tekir, barbunya, kılıç, levrek, mercan, sardunya, eşkina, torik, izmarit gibi balıkları ucuz almak mümkündür.

KASIM

1 – Fidan dikimi (don olmayan ve kışın sert geçmeyeceği yıllar) başlayabilir. Kış sert geçerse fire çok olabilir.

2 – Kültürel işlemler

Yeşil zeytin hasadı bitmeye yakındır. Siyah zeytinler için hasat başlamıştır. Kızıl olanlar da toplanabilir.

Hafif budama (don olmayan ve kışın sert geçmeyeceği yıllar) yapılabilir. Risk çok büyüktür. Yapmamak çok daha iyidir.

Hasat bitirilmişse yaprak ve toprak tahlili numuneleri alınabilir. Havanın 15 °C altına inmiş olması gerekir.

3 – Zirai mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Zeytin sineği ile mücadele yapmak gerekir. Hasat bittiyse gerek yoktur.

Hasat bitirilmişse bordo bulamacı (hastalık var ise yılda 4 defa, hastalık yok ise 2 defa hasat sonrası budama sonrası) veya bakırlı preparatlar atılabilir.

Sofralık Zeytin İşlemede Kasım Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Kasım Ayında Yapılması Gerekenler

Kasım Sebzeleri

Bal kabağı, biberiye, Havuç, ıspanak, karnabahar (akbaş), kereviz, lahana, maydanoz, nane, pazı, pırasa, roka, tere, yer elması,

Kasım Meyveleri

Armut, Ayva, Elma, greyfurt, kestane, kivi, mandalina, muz, nar, portakal, Trabzon hurması (cennet elması)

Kasım Balıkları

Uskumrunun en iyi zamanıdır. Torik akışı başlamıştır. Pisinin en lezzetli olduğu aydır. Ekim ayında bol bulunan ve lezzeti olan balıklar kasım ayında da vardır.

ARALIK

1 – Fidan dikim (don olmayan ve kışın sert geçmeyeceği yıllar) yapılabilir.

2 – Kültürel işlemler

Budama erken yapılması iş gücü anlamında kolaylıktır ancak risktir.

Ilıman yerlerde mahsul olmayan ağaçlarda budamaya başlayabilirsiniz.

Siyah zeytin için hasat bitirilmesi gerekir.

Zeytin hasat işi bu ay sonunda sona ermelidir.

Hasat bitirilmişse toprak ve yaprak tahlili numuneleri alınmalıdır.

Yağmur sularından yeterince yararlanmak için teraslar onarılır. Bahçe imar edilir.

3 – Zirai Mücadele gözlemler yapılarak yapılmalıdır.

Hasat bitirilmişse bordo bulamacı (hastalık var ise yılda 4 defa, hastalık yok ise 2 defa hasat sonrası budama sonrası) veya bakırlı preparatlar atılabilir.

8 Aralık – Karakış Fırtınası

12 Aralık – Yerli malı haftası

14 Aralık – Yaprakların döküm sonu

17 Aralık – Bahçelerin tımarı yağmur sularından tam faydalanma

21 Aralık – En uzun gece

Dünya Kooperatifçilik günü

28 Aralık – Gün dönümü fırtınası

Sofralık Zeytin İşlemede Aralık Ayında Yapılması Gerekenler

Zeytinyağında Aralık Ayında Yapılması Gerekenler

Aralık Meyveleri

Ankara armut, armut, ayva, deveci armut,  elma, greyfurt, kestane, kivi, limon, mandalina, muşmula, muz, nar, portakal, Trabzon hurması (cennet elması),

Aralık Sebzeleri

Bal kabağı, beyaz lahana, beyaz turp, biberiye, brokoli, Brüksel lahanası, havuç, ıspanak, Japon turp, karnabahar (akbaş), karalahana, kereviz, kırmızılahana, marul, maydanoz, nane, pancar, pazı, pırasa, roka, şalgam, siyah turp, soğan, tere, yer elması,

Aralık Meyveleri

Ayva, Elma, Greyfurt, kestane, kivi, mandalina, Muz, Nar, portakal, Trabzon hurması (cennet elması)

 

 

Aralık Balıkları

Uskumru, lüfer, palamut ve torik yağlı olduklarından her türlü pişirilebilirler. Hamsi lezzetlidir. Tekir bol bulunur.

Şekil 16: Aylık Balık Takvimi