Mısır Bitkisinde Yabancı Otlar

Mısır Bitkisinde Yabancı Otlar

12 Ekim 2021 By Dr. Mücahit KIVRAK Bitki Koruma

Ülkemizde de tahıllar içerisinde, buğday ve arpa tarımından sonra üçüncü sırada yer alan mısırın, tarımına ayrılan alan, FAO’nun 2004 yılı rakamlarına göre 700.000 ha olup, toplam üretimimiz 3.000.000 ton’dur.

Dekara verimimiz ise, 428.6 kg’dır. Ülkemize ait bu değerler, dünya ekiliş ve üretim rakamları ile kıyaslandığında, Türkiye'nin Dünya mısır tarımında hem ekiliş hem de üretim miktarı açısından % 0.4'lük bir paya sahip olduğu görülür.

Mısır ülkemizin hemen hemen her bölgesinde yetiştirilebilmesine karşın, en çok Karadeniz Bölgesi'nde yoğunlaşmıştır.

Bu bölgemiz, 300.000-350.000 hektarlık ekim alanı ile, ülkemiz toplam mısır alanlarının yaklaşık %60-65'ine sahiptir.

Ancak, bu yöremizde ortalama verim 220-230 kg/da’dır. Bu nedenle, ancak üretimimizin %20’sini karşılayabilmektedir.

Diğer yandan, Akdeniz bölgemizde, ortalama verim 700-800 kg/da dolayındadır. Bu bölgemizde ekim alanları, 140.000 – 150.000 ha olmasına karşın, toplam mısır üretimimizin %45’ini sağlamaktadır.

Trakya bölgesinin de yer aldığı Marmara bölgemiz toplam mısır üretimimizin yaklaşık %20’sini sağlamaktadır.

Trakya bölgesinde, mısır ekim alanları yıldan yıla değişmekle beraber, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale (Gelibolu ve Lapseki) ve İstanbul (Çatalca ve Silivri) illerinin toplam mısır ekim alanları 6.000-7.500 ha arasında değişirken, toplam üretim 35.000-45.000 ton civarında gerçekleşmektedir.

Dekara ortalama tane verimi ise, 550-600 kg olup, Dünya ve Türkiye ortalamasının üzerindedir.

İklim İsteği

10-11 ^oC ‘de çimlenmeye başlayabilir. Toprak sıcaklığı 5-10 cm derinlikte 15 ^oC’ye ulaştığı zaman çimlenme hızlanır.

Genel olarak mısır için en uygun koşulların soğuk geceler, güneşli günler ve orta sıcaklık olduğu söylenebilir.

Sık sık bulutlu havaların oluşması ve düşük ışıktan dolayı fotosentezin azalması nedeniyle tropik iklimde mısır verimi subtropik iklimdekine göre daha düşük gerçekleşir.

Yetiştirme Tekniği

Mısır tarımında toprak işleme uygulamaları;

İlk sürüm ve ikileme işlemleri olarak sıralanabilir.

Ekim

Genel olarak ekim zamanı yetiştiricilik yapılacak yörenin yükseltisine göre değişmektedir.

Ülkemizde alçak yörelerde (örneğin Çukurova) en uygun ekim zamanı Nisan ayı başlarıdır.

Orta ve Doğu Anadolu gibi yüksek bölgelerde ise daha geç tarihlerdeki ekim genellikle iyi sonuç verir.

Toprak rutubeti ve sıcaklığının yeterli olduğu topraklarda ve uygun ekim zamanında ideal ekim derinliği 5 cm’dir.

Geniş mısır ekim alanlarının bulunduğu güney ve batı bölgelerimizde yüksek sıcaklık ve radyasyon ile düşük rutubet toprak yüzeyinden ve bitkinin yapraklarından fazla miktarda su kaybına yol açmaktadır. Bu bölgelerde yüksek bir verime ulaşabilmek için bitkinin gereksinme duyduğu suyu sulama yoluyla vermek zorunludur.

Yağmurlama sistemi ile mısır belirli bir yetişme dönemine kadar rahatlıkla sulanabilir.

Ancak, tepe püskülü çıkarma dönemi ile koçan püskülü çıkarma ve tozlanma-döllenme dönemlerinde yağmurlama sulamanın tozlanmaya olumsuz etkide bulunabileceği, bunun da tane bağlama oranında düşüşlere neden olabileceği konusunda karşı görüşler de vardır.

Ayrıca, yağmurlama sulamanın bazı yaprak hastalıklarını teşvik edeceği de savunulmaktadır.

Gübreleme

Mısır için, tüm yetişme dönemi boyunca dekara;

18-25 kg saf azot,

8-10 kg fosfor uygulaması yapmak gerekir.

Kalın saplı bir bitki olduğundan, potasyum elementini de fazla miktarda tüketir. Ancak, Ülkemiz toprakları genelde potasyum bakımından zengin olarak kabul edildiğinden, potasyum gübrelemesi pek önerilmez.

Hasat

Mısır hasadı, olgunlaşmasını tamamlamış koçandaki nem oranı belirli bir seviyeye gelince yapılmalıdır.

Bu amaçla olgunlaşmasını tamamlamış mısır tarlasından bir miktar koçan harmanlanarak tanelerdeki nem oranı tayin edilmelidir. En güvenli yöntem budur.

Mısır hasadı hububat (Buğday-arpa) biçer-döveri ile rahatlıkla hasat edilebilir. Bunun için, hasat işlemi önce biçer-döverin kesici tablasının uç kısmına, mısır saplarının iyice kavranması için bir takım düzenekler takılmalıdır.

Makineli hasada uygun mısırdaki nem oranı % 20-25 arasında olmalıdır. Çok fazla kurumuş koçanlarda hasat sırasında tanelerde kırılmalar meydana gelebilir.

Tek Yıllık Geniş Yapraklılar

´ Ipomea purpurea (L.) Roth. (Gecesefası)

´ Mercurialis annua L. (Yer elması)

´ Physalis angulata L. (Çukurova fener otu)

´ Polygonum convolvulus L. (Sarmaşık çoban değneği)

´ Portulaca oleracea L. (Semiz otu)

´ Raphanus raphanistrum L. (Yabani turp)

´ Sinapis arvensis L. (Yabani hardal)

´ Solanum nigrum L. (Köpek üzümü)

´ Sonchus asper (L.) Hill. (Dikenli eşek marulu)

´ S. oleraceus L. (Adi eşek marulu)

´ Tribulus terrestris L. (Demir dikeni)

´ Xantium strumarium L. (Domuz pıtrağı)

Çok Yıllık Dar Yapraklılar

´ Cynodon dactylon (L.) Pers (Köpek dişi ayrığı)

´ Cyperus rotundus L. (Topalak)

´ Paspalum paspalodes (Michx) Schribner (Su ayrığı)

´ Sorghum halepense (L.) Pers (Kanyaş)

ZARAR ŞEKLİ

VE

EKONOMİK ÖNEMİ

• Mısır, yabancı ot rekabetine karşı çok duyarlıdır.

• Ekimden itibaren özellikle ilk 2 aylık dönem yabancı ot rekabetinin en fazla olduğu dönemdir.

• Bu dönemde yabancı otlar gelişmelerinin % 15-18’ini, mısır ise sadece % 2-3’ünü tamamlar.

• Yabancı ot rekabeti nedeniyle bu dönemde meydana gelen ürün kaybı % 20-30 civarındadır.

• Mısır tarlalarında yabancı otlar çapalama ve hasadı güçleştirmek suretiyle de fazla iş gücü kullanımına sebep olurlar.

Kimyasal Mücadele

Herbisitlere karşı yabancı otlarda meydana gelen dayanıklılığı önlemek için;

mutlaka her yıl FARKLI HRAC GRUPLARINDAN bir etkili madde ile ilaçlama yapmak gerekir.

Isoxaflutole (Grup F 2)

Terbuthylazine + S-metolachlor (Grup C 1 / K 3)

Isoxaflutole + Thiencarbazone-methyl + Cyprosulfamide (Grup F 2)

Foramsulfuron + İodosulfuron + İsoxadifen (Grup B)

Foramsulfuron (Grup B)

Halosulfuron methyl (Grup B)

Nicosulfuron (Grup B)

Nicosulfuron + Rimsulfuron (Grup B)

Rimsulfuron (Grup B)

Florasulam + 2,4 D (Grup B + O)

Terbuthylazine + Mesotrione (Grup C 1 / F 2)

Bromoxynil (Grup C 3)

Pyridate (Grup C 3)

Mesotrione + Nicosulfuron (Grup F 2 / B)

Dicamba + MCPA (Grup O)

Triasulfuron + Dicamba (Grup B / O)

ders notları yenilenmektedir. web sitesi formatına dönüştürüldüğü için zaman almaktadır. kivrak@gmail.com üzerinden e posta atarak isteyebilirsiniz.

Dr. Öğr. Üyesi Hasan DEMİRKAN

Dr. Mücahit KIVRAK

Yazar

Dr. Mücahit KIVRAK

Aydın ili Sultanhisar İlçesi’nde doğdum. İlkokulu Aydın İli, Germencik İlçesi, Şehitcafer İlkokulu’nda 1990 yılında tamamladım. Ortaokul ve liseyi Aydın Adnan Menderes Anadolu Lisesi’nde 1996 yılında tamamladım. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümünü 1996 yılında kazandım. ...

İLGİLİ

Makaleler

Ayçiçeğinde Yabancı Otlar

Ayçiçeği; içerdiği yüksek orandaki (%22-50) yağ miktarı nedeniyle, bitkisel ham yağ üretimi bakımından önemli bir yağ bitkisidir. Dünya bitkisel ham yağ...

Mısır Bitkisinde Yabancı Otlar